Beslenme ve Diyetetik

İNSÜLİN DİRENCİ VE ETKİLERİ

İnsülin Direnci ve Metabolik Sendrom

Kalp ve damar hastalıklarına neden olan hipertaniyon, fazla kiloluk, diyabet hastalığı ve kan yağlarında yükseklik gibi hastalalıkların aynı kişide bir arada görülmesine matabolik sendrom denir. Bu duruma insülin rezistans sendromu adı da verilir. Metabolik sendrom yaşam süresini kısaltan çok önemli bir sağlık sorunudur.

Metabolik sendromun başlıca özelliği veya başlatıcı özelliği kanda insülin düzeyinin artmasıdır. Bunun sonucunda  insülin yüksekliğine bağlı olarak diyabet, kan yağlarına yükselme, tansiyon yükselmesi ve fazla kiloluk aynı kişide ortaya çıkmaktadır.

Sabah yorgunluğunuz varsa, gece uykudan kalkıp tatlı bir şeyler yemek istiyorsanız veya öğle yemeği sonrası yorgunluk ve halsizlik oluyorsa insülin direnci olabilir. İnsülin direnci genetik olabildiği gibi öğün atlamak, hareketsizlik, şekerli ve unlu gıdaları fazla yemek ve fazla kiloluluk nedeniyle de oluşur.

Metabollik sendromdan korunmak ve kandaki insülin düzeyini azaltmak için düşük glisemik indeksli karbonhidratları yemek, yani Gİ diyeti uygulamak gerekir.

İnsülin Direnci Ve Yumurtalık Kistleri

Poliskistik over(yumurtalik kistleri) kadınların %6-7’sinde görülen ve adet düzensizliği, tüylenme, fazla ve hızlı kilo alma ve diyabet yapan önemli bir hastalıktır. Bu kadınlarda ayrıca hipertansiyon ve kalp hastalığı riski de artar.

Polikistik overin en önemli özellikleri arasında şunları sayabiliriz:

  • Adet düzensizliği olması
  • Yumurtlama olmamasına bağlı kısırlık
  • Kanda erkeklik hormonlarının artması ve buna bağlı tüylenme, saç dökülmesi ve sivilce görülmesi
  • Yumurtalıklta kistler olması
  • Kanda insülin hormonu yüksekliği yani insülin direnci olması, acıkma atakları olması, kilo alınması ve diyabete eğilimin artması, metabolik sendromun fazla görülmesi
  • Kan yağlarının yükselmesi
  • Karaciğer yağlanması sıktır
  • Uyku bozuklukları ve uykuda nefes durması(uyku apnesi) sıktır.
  • Bazı kadınlarda memede fibrokistik meme hastalığı artar.

Tüylenmenin nedeni kanda artan insülin yumurtalık ve böbreküstü bezinden testeron gibi erkeklik hormonlarının salınımının artmasıdır. Kistlerin oluşması ve kilo alınmasının en önemli nedeni insülin direncidir. İnsülin direnci yumurtanın bulunduğu follikül denen keseciklerin gelişmesinin önler ve kistler oluşur. Bu nedenle yumurtalıklar büyür. İnsülin ayrıca yumurtalıkta bulunan teka hücrelerinden testeron salınımı arttırır.

İnsülin Direnci Ve Terlemede Artış

Gece uykudayken görülen gece terlemeleri sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Havanın sıcak olması veya üzerimizde kalın giysiler olması gece terlemeye neden olabilir. Ancak gece terlemesi bazı hastalık durumlarında da olabilir. Gece terlemesi diyabet nedeniyle de görülebilir ve bazı durumlarda bu hastalığın belirtisi olarak değerlendirilebilir.

Terleme Ve Kan Şekeri Düşüklüğü

İnsülin veya hap kullanan diyabetlilerde geceleri kan şekerinin düşmesi nedeniyle terleme olabilir. Bazen ilaç kullanmasa da diyabet hastalarında terleme olabilir. Kan şekeri ölçümü yapılmalıdır. Aşırı kilolu kişilerde gece oluşan uyku apnesi terlemeye neden olur.

İnsülin Direnci Ve Halsizlik, Yorgunluk

Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla halsizlik ve yorgunluk sıkıntısı vardır. Bunun nedeni bazı hormon hastalıklarının kadınlarda daha fazla görülmesidir.

Kadınlarda halsizlik ve yorgunluk yapan nedenlerin başlıcaları şunlardır:

  • Kansızlık(anemi)
  • Reaktif hipoglisemi(kan şekerinde yemek sonrası oluşan düşmeler)
  • Tiroid hormon yetmezliği
  • Depresyon ve maskeli depresyon
  • Bazı hormon bozuklukları
  • Bazı mineral eksikleri
  • Bazı vitamin eksikleri

Yorgunluk Yapan Reaktif Hipoglisemi Nedir?

Reaktif hipoglisemş yemek sonraları kan şekeri düşüklüğü yapan, yaşamı kötü etkileyen, enerjiyi düşüren ve sizi kızgın, öfkeli, sabırsız bir hale getiren bir durumdur. Ne yazık ki çok yaygın görülmesine rağmen üzerinde pek durulmayan, önemli bir hastalıktır. Reaktif hipogliseminin başlıca nedeni de dengesiz beslenme, fazla karbonhidratlı, nişastalı gıdalar ve şeker yeme, stres ve aşırı kafin alımı veya ailenizde diyabet hastalığı olmasıdır.

Aşırı kilo alma ve gece kısa süreli nefes durması(apne) sabahları sersemleşmiş bir şekilde ve yorgun kalkmaya neden olur.

Hareketsizlik, spor yapmamak ve beslenmenin bozuk olması da önemli yorgunluk nedenleridir.

                                                                                                 Dyt. Sema Nur İLHAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir