Beslenme ve Diyetetik

İNSÜLİN DİRENCİ NEDİR?

Sizlere bu yazı serimde insülin direncinden ve tedavisinden aşama aşama bahsetmek isterim. İlk yazıda insülin direnci nedir, nasıl gelişir, belirtileri nelerdir ve nasıl tanı konulur onlardan bahsedelim.

    Aynı zamanda metabolik sendrom olarak bilinen insülin direnci, insan vücudunun kaslarında, yağında ve karaciğerde bulunan hücrelerin insüline doğru şekilde tepki vermediği ve bu nedenle enerji için kandaki glikozu kullanamadığı durumdur.

   Kanda yüksek olan insülin önceleri kan şekerini hücrelere sokar, fakat daha sonra bu görevini yapamaz hale gelir. İşte insülin hormonunun yeterince etkili olmamasına insülin direnci adı verilir. İnsülin direncini damarlar ile hücre arasında bulunan bir duvar olarak düşünebiliriz. Bu duvar kandaki glikozun kas ve yağ hücresine girmesini önler. Duvar yükseldikçe yani insülin direnci arttıkça kan şekerinin hücreye girmesi için daha fazla insülin salgılanması gerekir. Pankreastan salgılanan insülin hormonu, belirli bir süre sonra pankreasın çok çalışmaktan dolayı yorulması nedeniyle azalır ve diyabet ortaya çıkar. Bu süreçte önce reaktif hipoglisemi ve sonra diyabet ortaya çıkar.

   İnsülin direncinin etkili olduğu yerler ve kaslar ve karaciğerdir. Kandaki şeker kaslar ve karaciğer tarafından çok miktarda alınır. Eğer direnç varsa yani insülin yeterince etkili değilse yemek sonrası kanda artan şeker kas ve karaciğere giremediği için kanda birikmeye başlar ve kan şekeri yükselir.

   Karaciğerde oluşan şeker üretimi sağlıklı kişilerde insülin hormonu tarafından baskılanır. Diyabet hastalarında ise insülin etkisi olmadığından karaciğerden de aşırı miktarda şeker üretilir ve kan şekeri yükselir. Açlık kan şekeri 100mg/dl’yi geçtiği andan itibaren karaciğerde şeker üretimi artmış demektir.

   İnsülin direnci kilolu kişilerde daha fazladır. O yüzden kilo arttıkça bu direnç artar ve diyabet görülme olasılığı artar. Özellikle yağın karında iç organlar etrafında birikmesi tehlikelidir ve diyabet riskini iyice artırır.

  İnsülin direnci kilo yaptığına göre bu direnci azaltmak kilo verdirir mi? Cevap, evettir. İnsülin direnci azalttıkça kilo verirsiniz. Bu nedenle insülin direnci diyeti yapılması gerekir.

   Bazı kişiler hızlı kilo alır çünkü bunun sebebi insülin direncidir. İnsülin direnci olan kişiler hızlı kilo alır ve zor kilo verirler. İnsülin direnci kilo arttıkça artar, kilo verdikçe azalır.

Peki İnsülin Direncinin Belirtileri Nelerdir?

  1. Yorgunluk, halsizlik
  2. Hızlı kilo alma
  3. Zor kilo verme
  4. Doymama, sık acıkma
  5. Uyku basması
  6. Gün içinde acıkma atakları
  7. Tatlıya düşkünlük
  8. Kilo verememe
  9. Tansiyonda yükselmelerin başlaması
  10. Konsantrasyon bozukluğu
  11. Yemeklerden sonra uyuklama

İnsülin Direncini Arttıran Hastalık Ve Durumlar

  1. Sigara içmek, alkol içmek
  2. Hareketsiz yaşam
  3. Unlu, şekerli gıdaları fazla yemek
  4. Ferritin yüksekliği
  5. Kafeinli içecekler
  6. Cushing hastalığı denilen aşırı kortizol hormonu salgılanması durumu
  7. Früktoz ve mısır şurubu kullanımı
  8. Stres, depresyon, üzüntü, sıkıntı, uykusuzluk
  9. D vitamini eksikliği
  10. Kronk karaciğer hastalıkları, hepatit C
  11. Hipertiroidizm
  12. Migren
  13. Sedef hastalığı

İnsülin direnci tanısı nasıl konulur?

İnsülin direncinin hesaplanmasında birçok farklı yöntem mevcut olsa da HOMA adı verilen hesaplama yöntemi bir adım öndedir. HOMA hesaplama yönteminde kişinin açlık sonrası ölçülen şeker düzeyi ve insülin seviyesi kullanılan parametreleri oluşturur. Bu iki değer çarpılır ve çıkan sonuç 405’e bölünürse HOMA skoru hesaplanmış olur.

HOMA skorunun 2,5’den yüksek olarak hesaplandığı kişilerde insülin direnci varlığından söz edilebilir.

  Peki insülin direncinden kurtulmak için nasıl beslenmeliyiz sonraki yazılarda devam edeceğiz.

Dyt. Sema Nur İLHAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir