Beslenme ve Diyetetik,  Toplumsal Konulu Yazılar

Etiket Okurken Nelere Dikkat Ediyoruz?

Sağlıklı ve katkı maddesiz gıdayı tüketmek tüm insanların temel hakkıdır. Günümüzde ise gıda katkı maddesi bulunmayan ürünlerle beslenmek oldukça zorlaştı. Önüne geçemediğimiz bu durumu en aza indirmek için bilinçli tüketiciler olmamız sadece kendimiz için değil, tüm toplumun yararına olacaktır. Beslenme alışkanlıklarımızın da endüstrileştiği günümüzde gıda katkı maddeleri ile ilgili olarak toplumun farkındalığını artırmamız gerekmekte.

                                                                                                                                                                     Hiç okumadığımız ambalajın arka yüzü?

İçindekiler:Ürünün içerisinde bulunan tüm besin ögelerinin yer aldığı kısımdır. Baştan sona içinde en çok bulunan besinden en aza doğru yazılır. Alacağınız ürünün içindeki katkı maddeleri ve tüketilebilirliğini gösteren, ürünü almanızda karar verdirecek en önemli bölüm.                                                    

                                                                                                                                                                  Peki gıda katkı maddeleri nedir?

Gıda katkı maddeleri, gıdaların duyusal özelliklerini geliştirmek, gıdaları uzun süre bozulmadan saklamak ve  raf  ömrü  süresince  gıda  değerini  korumak gibi  belirli  işlevleri  yerine  getirmek  için  gıdalara bilinçli  olarak  eklenen  maddelerdir.

Gıda katkı maddelerini gruplandıracak olursak eğer:

Koruyucular

pH ayarlayıcılar (Asitliği düzenleyiciler)

Topaklanmayı önleyenler

Emülsifiyerler

Stabilizörler, kıvam arttırıcılar, yapay tatlandırıcılar (yapay tatlandırıcılara örnek: aspartam,asesulfam K, sorbitol, sakkarin)

Aroma ve Renk geliştiriciler(ör: monosodyum gulutamat)

Renklendiriciler

 Sizlere birde toplam şeker ve ilave şeker arasındaki farktan bahsetmek isterim:

Toplam şekerler, hem doğal olarak oluşan (meyve ve sütteki şekerler gibi) hem de ilave edilen bir üründe bulunan toplam şeker miktarıdır.

İlave şekerler, gıda ürününün işlenmesi sırasında eklenen şeker miktarıdır. Eklenen şekerler şunları içerebilir:

Yüksek fruktozlu mısır şurubu

Glikoz şurubu

Sofra şekeri

Akçaağaç şurubu

Konsantre sebze veya meyve suları

Kahverengi pirinç şurubu

 

 

 

Yapılan çalışmalara bakacak olursak

Yapılan  bir  araştırmada  yapay tatlandırıcılarla 11 hafta süresince beslenen farelerde glukoz  intoleransı  artmış. Başka  bir  fare çalışmasında  bağırsak mikrobiyotası bileşiminin değişmesine  bağlı  olarak  obezite  ve  metabolik sendromun arttığı gözlenmiş.

Renklendiricilerin  özellikle okul öncesi ve okul çağı çocuklarında Dikkat eksikliği

ve  Hiperaktivite  Bozukluğu  (DEHB)  gibi  davranış bozukluklarına neden olduğu rapor edilmiş.

Türk Gıda Kodeksi’nin Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği’ne (2013) göre gıda etiketi

üzerinde bazı renklendiriciler için “Renklendirici(ler)in adı veya E kodu: ilave bilgi” ifadesi yer almaktadır. Bu ifade, belirtilen renklendiricileri içeren gıdaların, çocukların   aktiviteleri   ve   dikkatleri   üzerinde olumsuz  etkileri  olabileceğine  işaret  etmekte.

Monosodyum  glutamat  (MSG),  sodyum  ve  glutamik asitten oluşan bir gıda katkı maddesidir. En çok kullanılan aroma verici madde monosodyum glutamattır(MSG).  Monosodyum  glutamat, ayrıca  hazır  yemeklerde,  bazı  Çin  yemeklerinde, bazı  soslarda  ve çorbalarda  lezzet  arttırıcı  olarak kullanılmaktadır.

 MSG  içeriği  yüksek  gıdaların fazla miktarda tüketiminin toplumdaki tüm bireyler ve  bazı  duyarlı  gruplarda  (çocuklar  ve  gençler) MSG semptom kompleksi olarak adlandırılan, baş  ağrısı  (migren),  kan  basıncı  ve  kan  insülün düzeylerinin artışı ile karakterize yan etkiler görülmektedir.

Monosodyum  glutamatın  ayrıca alerjik astım, baş ağrısı, ürtiker ve anjiyo ödem, rinit, ruhsal  bozukluklar  da  ilişkili olabileceği bildirilmiş.

Sağlıklı ve katkı maddesiz gıdayı tüketmek hepimizin temel hakkı. Günümüzde ise gıda katkı maddesi bulunmayan ürünlerle beslenmek hayli zorlaşmış durumda.  Satışı artırmak için gıda katkı maddelerinin kullanımındaki artış bir çok tehlikeyi de beraberinde getirmekte. Hepimizin ve daha çok da bizden sonra gelecek kuşakların sağlıklı yaşaması için bilinçli tüketici olmamız gerek. Biz bilinçlendikçe sağlımızı ve geleceğimizi de koruyacağız. Ve en önemlisi aileniz ve kendiniz için sağlıklı alışverişler yapmak için ‘’etiket okuma alışkanlığı’’ edinin!

                                                                                Dyt. Sema Nur İLHAN

                             

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir