Beslenme ve Diyetetik

D VİTAMİNİ FAYDALARI VE EKSİKLİĞİ

Bahar da gelmişken, bol bol güneşlenebiliyorken neymiş bu d vitamini biraz bahsedelim. Tıp dillinde kalsiferol olarak da bilinir. D vitamininin D2 ve D3 olmak üzere iki tipi vardır. Yağda çözünen bir vitamin ya besinlerle alınır ya da cildimizde güneş ışığının etkisi ile oluşur. Bitkilerde veya gıdalarda D2 vitamini vardır. Vücuda giren D vitamini karaciğer ve böbrekte değişime uğrayarak daha etkili kimyasal formüle kavuşur. Kanımızda ise en fazla 25 OH D kimyasal yapısı şeklinde bulunur. Vücudumuzun öyle bir sistem ki cildimizde güneşin etkisiyle oluşan D vitamininin fazlası güneş ışığı tarafından yok edilir. Bu yüzden fazla güneşte kalma nedeniyle D vitamini zehirlenmesi oluşmaz.

Kandaki kalsiyumun normal sınırlarda olmasını D vitamini ve paratiroid hormonu ayarlar. D vitamini, gıdalarla alınan kalsiyumun bağırsaklardan emilimini, kemiklerde  kalsiyumun tekrar geri emilmesini sağlayarak kan kalsiyumunu sınırlar içinde tutar.

Nedir D Vitamininin Görevleri?

  • Kandaki kalsiyum ve fosforun normal sınırlarda olmasını sağlar.
  • Bağırsaklardan kalsiyum emilimini sağlar
  • Kemiklerin güçlü olmasına sağlar.
  • Çocuklardaki Raşitizm hastalığı ve erişkinlerde osteomalazi denen kemk hastalıklarının oluşmasını önler.
  • Vücut direncini yani bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Pankreas bezinden insülin hormonunun salgılanmasını düzenler.
  • Tansiyonu düzenler ve yüksek tansiyon yüksekliğini azaltır.
  • Kemik ve diş dokusunun gelişimi için gereklidir. Bu yüzden çocuklarda ihtiyaç daha fazladır.
  • D vitamini bazı kanserlerin, otoimmün hastalıkların kalp hastalıkları ve tip1 diyabetin gelişmesini ve veremin gelişmesini önler.
  • D vitamini kaslara güç verir, eksikliğinde kas güçsüzlüğü ve ağrı olur.
  • Depresyon ve Alzheimer ve şizofreniden korur.

D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?

D vitamini özellikle yağlı balıklarda(somon, karides) ve balık yağında vardır. Yumurta sarısı, karaciğer, peynir, süt, ve süt ürünlerinde az miktarda bulunur. Bazı kültür mantarlarında D vitamini az miktarda vardır. Vücutta yeterli d vitamini olması için güneş ışığından yararlanılmalıdır.

D Vitamini Ne Kadar Alınmalıdır?

50 yaşın üzerinde D vitamini alımı yetersizdir. 50 yaşına kadar günde 200 ünite, 50-70 yaş arası 400-600 ünite D vitamini alınmalıdır. Ancak yapılan çalışmalar yetersiz güneş ışığı alan çocuk ve erişkinlerin 800-1000 ünite D vitamini alması uygundur.

D Vitamini Hangi İlaçlarla Birlikte Alınmamalıdır?

D vitamini aşağıdaki ilaçlarla birlikte alınmamalıdır. Bunlar D vitamininin emilimini bozar.

  • Koestiramin
  • Orlistat(xenical, thincal)

Kimler İlave D Vitamini Almalıdır?

  • 50 yaşın üzerinde olanlar
  • Güneş görmeyenler
  • Bağğırsaklarında yağ emiliminin bozuk olduğu hastalar
  • Osteoporoz denilen kemik erimesi olanlar
  • Crohn hastalığı olanlar, karaciğer ve mide ameliyatı geçirenler
  • Kortizon ilacı kullananlar
  • Alzheimer hastalığı olanlar
  • Tegretol v benzeri epilepsi ilacı kullananlar
  • Mantar ilacı olan ketokonazol kullananlar
  • Nefrotik sendrom denen böbrek hastalığı olanlar
  • Böbrek yetmezliği olanlar

D Vitaminin Aşırı Alımının Zararları Nelerdir?

D vitamini günde 1000 üniteden fazla alınmamalıdır. D vitamini aşırı alındığından aşağıda sıralanan zararlı etkiler oluşur:

  • Bulantı
  • Kusma
  • İştah kaybı
  • Kabızlık
  • Halsizlik
  • Kilo kaybı
  • Kandaki kalsiyum düzeyinde artma

Dyt. Sema Nur İLHAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir